“Cá khô vì đợi chờ cũng như đời người mãi âm u” !

Mở đầu bài viết bằng cách lấy và sửa câu hát trong bài Như Cánh Vạc Bay. “Cá khô vì đợi chờ cũng như đời người mãi âm u”. Tiêu đề là ví von cho sự phong phú, đa dạng của sản vật xứ sông nước Rạch Giá. Xin lỗi cố nhạc sỹ Trịnh vì đã mượn câu hát cho ví von lạ đời này. Đó là ngày tôi bước chân vào chợ hải sản Rạch Giá.

Nguồn gốc tên Rạch Giá

Trước hết cái tên Rạch Giá có từ thời chúa Nguyễn với cách đặt tên rất dân dã. Theo nhà văn Sơn Nam “xứ quê của tôi là con rạch mà nơi cửa biển mọc nhiều cây giá nguyên sinh, cây giá giờ đã biến mất, nhưng đã để lại một địa danh, một thành phố hiện đại”. Thuở trước vùng đất này do bồi lắng phù sa lâu năm tạo thành có rất nhiều con rạch to nhỏ. Hai bên rạch có nhiều cây giá mọc hoang nên người dân gọi là Rạch Giá. Ngày nay cây giá không còn nhưng tên đã lưu danh muôn đời.  

Mỗi vùng miền có cách sử dụng sản vật của biển khác nhau. Người miền Trung thường nấu ăn cá tươi trong bữa ăn gia đình. Gặp đợt cá được mùa nhiều quá, không thể tiêu thụ hết, họ dùng làm mắm. Ngược lại người miền Tây cá biển rất nhiều loại, để sử dụng lâu dài họ làm khô. Có thể ban đầu chỉ đơn giản làm sạch cá và phơi nắng cho khô. Theo thời gian, hải sản khô đã tiến hóa lên tầng cao mới với nhiều cách chế biến, tẩm ướt hương liệu khác nhau. Xét cho cùng chủ yếu vẫn vài loại cơ bản là cá, tôm và mực. Con mực khô có lần trên chuyến xe bè bạn tôi đã chia sẻ.

Chợ khô Rạch Giá phong phú

Lần đầu tiên trong đời bước vào khu chợ cá khô lớn nhu vậy. Chợ không hoàng tráng nhưng sản vật quê hương nhiều chủng loại vô cùng. Nhìn quanh trước, sau, trái, phải đều là hải sản khô. Khô cá phong phú nằm xếp lớp ngay ngắn, đàng hoàng đưa những con mắt trơ trơ nhìn đời. Khô cá chỉ vàng ướp ớt đỏ tươi, sắp vòng tròn đầu châu vào nhau đợi chờ lên bàn nhậu. Nhậu đơn giản vài chai bia với dĩa khô cá chỉ vàng nướng chấm tương ớt khá ngon. Chưa khi nào tôi thấy những con cá khá to cũng làm khô được. Chúng được treo lên quanh sạp, những đôi mắt lờ đờ ẩn hiện đâu đó. Dường như mọi loại cá ở chợ này, qua bàn tay tài hoa của chị em đều có thể làm khô.

Photo Samgoshare Cá khô vì đợi chờ cũng như đời người mãi âm u 

Nhìn các mẹt tôm khô vun cao vút, mang màu đỏ hồng tươi thắm chợt nhớ câu ca dao mát lòng của thuở trước. “Tôm khô nấu với ruột bầu. Chồng chang vợ húp gật đầu khen ngon”. Tôi không thể kể hết các loại khô tại đây. Mỗi loại có hương vị và sắc màu độc đáo rất riêng. Chất liệu sản vật lại vô cùng phong phú. Chợ truyền thống chưa được đầu tư đúng nghĩa để sạch và gọn gàng. Thiên nhiên đã ưu đãi cho người miền Tây nhiều thứ vô giá. Nếu không biết bảo vệ môi trường và cách sử dụng hợp lý tài nguyên biển, tương lai sẽ mất rất lớn.

Môi trường cần được bảo vệ

Một lần thảm họa tại Formosa ở Vũng Áng đã đánh đổi hiện tại và tương lai của người dân địa phương. Khai thác hợp lý và bảo vệ môi trường biển nhằm giữ vững sinh kế của bà con lâu dài. Tôn trọng, hòa hợp và thuận theo tự nhiên đừng như Vũng Áng, cá khô vì đợi chờ cũng như đời người mãi âm u. Người miền Trung hay gọi cá khô, mục khô theo nghĩa đem phơi nắng thành khô. Người miền Tây gọi là khô cá, khô mực, bởi chế biến nhiều loại khô không chỉ là phơi nắng. Khô từ tính từ đã trở thành định danh một loại thưc phẩm thật hay.   

Ngày ấy, tôi không quay chợ khô ở Rạch Giá này, mượn video của một em gái miền Tây. Chân thành cám ơn.

About Quoc Sam

I am Sam. I am Vietnamese. I was born and grew up in Hue - the ancient capital of Vietnam. Hue is a peaceful small town with the romantic Hương river flows through. I live and work in the Saigon city - a city crowded and lively

Check Also

Sơ lược về nhà trọ Backpacker tại Melbourne. Photo Samgoshare

Sơ lược về nhà trọ Backpacker tại Melbourne !

Trong quá trình phiêu du đây đó, nơi ăn chốn ở là yếu tố quan …

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.