Điểm qua lịch sử hình thành đất nước Mỹ

Tìm hiểu lịch sử nước Mỹ cả đời không hết dù mới hình thành vài trăm năm. Lịch sử nước Mỹ thăng trầm, có duyên nợ với Việt Nam một cách lạ kỳ. Đôi khi tôi đãng trí tự hỏi, hai nước cách nhau đến nữa vòng trái đất. Trung bình đến mười hai múi giờ với nhiều khác biệt về văn hóa. Vậy cơ duyên nào đưa đẩy hai nước xa lạ trở thành kẻ thù của nhau suốt thập kỷ. Sau đó, vượt qua thù hận lẫn nhiều mất mát đau thương trở thành đối tác bạn bè. Thật đáng mừng, gần đây hai nước nâng tầm lên Đối tác chiến lược toàn diện. Cấp cao nhất trong quan hệ quốc tế của Việt Nam. 

Vài nét chấm phá

Theo dòng lịch sử “Nước Mỹ nằm khu vực Bắc Mỹ. Nó có diện tích đất liền gần 9,8 triệu cây số vuông, lớn thứ ba thế giới. Dân số thống kê cuối năm 2023 khoảng 340.912.892 hạng ba toàn cầu. Thu nhập bình quân đầu người hơn 80 ngàn đô la Mỹ, thuộc nhóm hàng đầu thế giới. Nước Mỹ còn gọi là Hoa Kỳ có 50 bang, 48 bang nằm trong lục địa. Bang Hawai là hòn đảo nằm cách thành phố không ngủ Los Angeles đến 3500 km.” Bang Alaska mua được từ đế quốc Nga với giá không ngờ vào năm 1867. Nằm giáp cực Bắc trên Canada rộng hơn một triệu cây số vuông với hàng ngàn đảo lớn nhỏ.

Tòa nhà Quốc Hội tại Washington DC. Photo Samgoshare
Tòa nhà Quốc Hội tại Washington DC. Photo Samgoshare

Đại lục địa xứ sở cờ hoa ban đầu được hình thành từ mười ba thuộc địa. Những tiểu quốc nhỏ nằm dọc theo bờ Đại Tây Dương. Các tiểu quốc ấy đồng tâm hợp lực tạo nên một nước Hợp chủng quốc Hoa Kỳ đầu tiên. Họ thông qua tuyên ngôn độc lập vào ngày 4 tháng 7 năm 1776. Sau này trở thành ngày Quốc Khánh của nước Mỹ. Cuộc chiến tranh giành độc lập từ thuộc địa của người dân Mỹ trở thành tiền lệ đầu tiên trong lịch sử.

Thăng trầm

Trải qua hơn một thế kỷ từ 1776 đến 1893, lịch sử nước Mỹ cũng ba chìm bảy nổi chín lênh đênh. Giai đoạn lập quốc, nước Mỹ trải qua hàng trăm cuộc chiến tranh lớn nhỏ. Từ đánh chiếm các lãnh thổ xung quanh để sát nhập từng phần đến nội chiến Nam Bắc vì bất đồng trong việc xóa bỏ chế độ nô lệ. Cuộc chiến huynh đệ tương tàn kéo dài từ tháng 4 năm 1861 đến tháng 1865 đã gây ra bao thảm cảnh cho nhân dân. Cuốn phim nổi tiếng Gone with the Wind đã phản một phần cuộc chiến đẫm máu này. Chưa hết năm 1893, quân đội Mỹ lật đổ vương quốc Hawaii, sáp nhập quốc đảo này vào liên bang Hoa Kỳ. Hawaii trở thành bang thứ 50 cuối cùng của Mỹ.

Đặc biệt cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Mexico từ 1846 đến 1848. Kết thúc chiến tranh bằng hiệp ước bất bình đẳng Guadalupe Hidalgo năm 1948. Ngoài ra Mỹ còn gây áp lực mua bán các vùng đất tiềm năng sát ranh giới hia nước. Cuối cùng trải qua nhiều cuộc chiến Mexico mất gần ba triệu cây số vuông lãnh thổ. Trên những vùng đất ấy, đã hình thành các bang như ngày nay. Bao gồm Texas, California, New Mexico, Arizona, Nevada và một phần bang Utah và Colorado. Hiện nay đông đảo người dân Mexico di cư vào Mỹ thông qua biên giới Texas, San Diego. Nó phản chiếu “tiếng gọi nơi hoang dã” của giống loại đã được mặc định trong mã di truyền DNA. 

Thành phố New York nhìn từ tàu ra đảo. Photo Samgoshare
Thành phố New York nhìn từ tàu ra đảo. Photo Samgoshare
So sánh thi vị

Vào năm nước Mỹ soạn tuyên ngôn độc lập, tôi có một so sánh thi vị. Cách hàng chục ngàn cây số, bên dòng sông như Ý của đất Thần Kinh xứ Việt. Chiếc cầu ngói mang tên Thanh Toàn cũng ra đời nhờ vào tài trợ của một nhà giàu. Vài trăm năm sau, chiếc cầu ngói nho nhỏ xinh xinh ấy vẫn còn, vừa được trùng tu. Thú vị thay ngày nay quanh cầu Thanh Toàn vẫn thôn làng ruộng đồng xanh mướt, vẫn con sông nhỏ chảy qua lúc vơi lúc đầy.

Sau vài trăm năm ấy, xứ sở cờ hoa American đã thay đổi không ngừng trở thành một đất nước hùng mạnh nhất thế giới. Riêng dòng Như Ý sông vẫn chảy đường sông, gió vẫn thổi theo đường gió. Mưa gió lũ lụt trên quê hương vẫn mãi còn với thời gian. Không có đâu trên thế giới mà chuyện bảo tồn, lưu giữ đến thâm căn cố đế trên cả tuyệt vời như quê hương tôi, cố đô Huế.

Tượng Nữ Thần Tự Do tại New York. Photo Samgoshare
Tượng Nữ Thần Tự Do tại New York. Photo Samgoshare

Nước Mỹ luôn tự hào quê hương của tự do, miền đất hứa của những người thích phiêu lưu mạo hiểm. Đất rộng mênh mang, khí hậu nhiều vùng miền thuận lợi, tài nguyên thiên nhiên phong phú. Thuở trước có chính sách thông thoáng cởi mở với di dân nguồn lao động giá rẻ. Dòng người nhập cư khắp năm châu trong suốt vài thế kỷ. Họ trở thành một động lực phát triển nước Mỹ thành cường quốc số một hiện nay.

About Quoc Sam

I am Sam. I am Vietnamese. I was born and grew up in Hue - the ancient capital of Vietnam. Hue is a peaceful small town with the romantic Hương river flows through. I live and work in the Saigon city - a city crowded and lively

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.