Thăm Vakil Bazaar Shiraz nét đẹp khó phai !

Bazaar theo tiếng Ba Tư có nghĩa là chợ với nhiều cửa hàng nhỏ bày bán các loại hàng hóa. Thường sử dụng cho vùng Trung Đông hay Nam Á. Ngày nay Bazaar được sử dụng như chợ truyền thống của người dân xứ Hồi giáo. Tôi đã tới thăm Vakil Bazaar Shiraz nét đẹp khó phai trong một chuyến đi Iran đáng nhớ.

Quy luật nhà thờ và chợ.

Sau khi đi qua vài thành phố tại đất nước Iran. Với xứ sở Hồi giáo tôi tạm rút ra một quy luật là chợ và nhà thờ luôn song hành bên nhau. Hai công trình với hai công năng khác nhau lại luôn gần nhau, thậm chí xen kẽ hòa vào nhau một cách kỳ lạ. Thật khác xa hoàn toàn với Phật giáo, chợ đời thường và nhà chùa thường tránh nhau xa. Các tôn giáo luôn hướng vào chân lý chân thiện mỹ của con người đặt trên nền tảng căn bản của giá trị đạo đức. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện mỗi một tôn giáo luôn có những con đường đi riêng. Công trình tôn giáo và cuộc sống con người mỗi tôn giáo đều có sự chọn lựa riêng.

Lần đầu đến thủ đô Tehran đất nước Iran khi đang lang thang tìm hiểu  trong chợ Tehran tôi đã nghe tiếng kinh cầu quanh đây. Khi ấy tôi đã rất ngạc nhiên tưởng chỉ là một sự ngẫu nhiên trùng hợp nào đó. Thật ra sau này qua vài thành phố từ Tehran đến Tabriz qua Mashhad rồi Shiraz. Tại đất nước Iran chợ và nhà thờ Hồi giáo đã song hành bên nhau từ rất lâu rồi. Đạo và đời gắn liền với nhau trong cuộc sống đời thường. Người dân nơi đây cung kính với niềm tin nhà thờ Hồi giáo. Họ xây luôn chợ Vakil bên cạnh thuận tiện việc mua bán và làm lễ. Trong một ngày hăm hở tôi lạc bước phiêu du nơi đây.

Kiến trúc truyền thống Ba Tư.

Vakil Bazaar là một chợ chính của thành phố Shiraz. Nó nằm ở trung tâm lịch sử của thành phố. Chợ Vakil, một khu phức hợp rông lớn gần 22000 m2 đã tồn tại từ thế kỷ 11. Nó phát triển manh mẽ trong thời kỳ Vua Karim Khan Zand chọn làm thủ đô hòa bình và hạnh phúc. Trải qua nhiều biến cố dựng xây và tạm dừng. Năm 1972 Vakil Bazaar Shiraz đã trở thành di sản quốc gia Iran. Vật liệu bao che chủ yếu là gạch, gạch men vữa và vôi. Các trụ cột bằng đá cứng cùng vòm cuốn gạch tạo thành kết cấu rất vững chắc. Dù đã trải qua nhiều đợt động đất vẫn đứng vững. 

Trần chợ khá cao với màu vàng vôi đặc trưng tạo thành không gian ấm cúng cũ kỹ. Nền nhà gạch cũ mòn theo thời gian năm tháng. Xứ này toàn đàn ông buôn bán nhanh nhẹn và vui vẻ thật lạ. Một điều lạ nữa xứ này họ rất thích xài tinh dầu từ thảo mộc. Buôn bán muốn may mắn bỏ ít tinh dầu vào chậu nhỏ xông lên khói ngào ngạt và vừa đi vừa lắc lư cho khói tinh dầu tỏa ra. Tinh dầu thảo mộc một phần tất yếu cuộc sống xứ này.

Theo dấu chân nàng Sheherazade.

Mỗi lần đi chợ truyền thống luôn làm tôi phấn chấn đến lạ. Tôi nghe lời rì rầm như đọc thần chú nhìn lên trên vách tường cả một trời sắc màu thủ công. Sắc màu như thổ cẩm nhuộm bởi ánh sáng vàng, phản chiếu ngập tràn cả miền không gian xưa cũ Shiraz. Dường như nơi đây thời gian chợt dừng lại như thuở nào. Tôi thật may mắn được một lần rơi vào miền cổ tích Shiraz. Không biết ngày trước dấu chân nàng Sheherazade có thăm Vakil Bazaar Shiraz, để hôm nay tôi mãi tìm.

Một điều khá thú vị của thuở ấy là hình thức thông gió và lấy sáng tự nhiện rất hay. Mỗi hành lang luôn có vài vòm tròn cao lên có kính lấy sáng và thông gió. Khu vực có khí hậu khá nóng về mùa hè nên nền chợ được làm thấp xuống đất tránh tác động của nắng và nhờ hơi ẩm của đất làm dịu không khí bên trong. Phương cách này còn sử dụng đến tận ngày nay. Người nhà giàu xứ Trung Đông luôn làm tầng hầm thành nơi sinh hoạt chính của gia đình. Chuyện thăm tầng hầm nhà giàu thú vị sẽ kể sau.

Lạc vào thời cổ tích.

Ngày ấy tôi vào thăm chợ như lạc vườn cổ tích nhiều sắc màu. Các mặt hàng thảm đủ loại to nhỏ, dày mỏng khác nhau. Thảm là sản phẩm đặc sắc của Iran, thảm có nhiều hoa văn cực kỳ tinh tế và độc đáo. Chưa hết tôi bị cuốn vào các thau bán hàng gia vị nhiều sắc màu như họa sỹ dân gian trổ tài pha màu mỗi sáng. Mỗi hàng hóa trong thau tròn được vun cao với màu sắc tự nhiên rất riêng có. Tất cả thau nằm sắp hàng ngay ngắn trông rất quy cũ và đầy hấp lực. Trong chợ còn bán hàng thủ công mỹ nghệ, đồ đồng, đồ giả cổ và nhiều thứ linh tinh lưu niệm khác.

Trình độ quan sát đồ cổ có hạn nên nhìn cũng như ngó. Cần phải có kiến văn hơn nữa mới hiểu được đồ tạo tác tại chợ này. Các cửa hàng quần áo với sắc màu đậm Hồi giáo khá nhiều. Thế giới thời trang của xứ Hồi không vượt qua được chiếc áo choàng truyền thống. Một điều lạ tại xứ Hồi sử dụng màu sắc đậm mạnh mẽ, nước hoa cũng nồng nàn như những câu chuyện kỳ bí thuở xưa. Một ngày lang thang thăm Vakil Bazaar Shiraz nét đẹp khó phai thật tuyệt vời. Chung quanh khu chợ liên hoàn rộng lớn có nhiều nơi khác cần tham quan. Ví như một nhà tắm sang trọng của thuở trước.

Photo Samgoshare

About Quoc Sam

I am Sam. I am Vietnamese. I was born and grew up in Hue - the ancient capital of Vietnam. Hue is a peaceful small town with the romantic Hương river flows through. I live and work in the Saigon city - a city crowded and lively

Check Also

Mưu sinh đêm quanh bãi biển Marine tại Chennai. Phôt Samgoshare

Mưu sinh đêm quanh bãi biển Marine tại Chennai !

Mưu sinh đêm quanh bãi biển Marine tại Chennai là dịp quan sát, gần gũi …

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.